Bloga geri dön
Bugün dünyada yaklaşık 4,5 milyar insanın en az bir sosyal medya hesabı var.
TikTok, 2021’de aylık 1 milyar kullanıcıya ulaşarak patlayıcı bir büyüme sergiliyor.
Instagram da aylık yaklaşık 1 milyar kullanıcıyla övünüyor.
Facebook, Z kuşağı nezdinde artık eskisi kadar trend olmasa da, dünya çapındaki 2,93 milyar kullanıcısıyla hala zirvedeki yerini koruyor.
2022 yılında, işletmeniz için sosyal medya platformlarını kullanmanız gerektiği tartışmasız bir gerçek.
İşletmeniz için doğru sosyal medya platformunu seçmek neden bu kadar zor?
Biliyorum, bu sorunun cevabı her zaman o kadar basit değil.
Demek istediğim, geçen yıl Clubhouse’un halka açıldığını ve uygulama mağazalarında TikTok, Instagram ve WhatsApp’ı geride bıraktığını gördük. Ancak şimdi herkes uygulamanın ölmekte olduğunu ve kullanıcı tabanının daraldığını söylüyor. Belki de uzun vadede hayatımızda olmayacak? Ne yani, ciddi mi?
Peki bu durum işletmenizin yararına mı olacaktı, yoksa kötü bir seçim miydi?
Bazı işletmeler, çok hızlı bir şekilde geniş bir kitle oluşturmayı ve alanlarında ilk düşünce liderleri (thought leaders) olmanın avantajını kullanmayı başardılar.
Diğer işletmeler içinse belki de hedef kitleleri Clubhouse’da değildi veya sesli içerikleri yeterince ilgi çekici gelmedi. Onlar için maliyet ve getiri dengesi, Clubhouse’a zaman ayırmaya devam etmenin para kaybetmek anlamına gelmesiydi.
Her işletme benzersizdir; bu da bir işletme için doğru olan seçimin bir diğeri için yanlış olabileceği anlamına gelir.
Bir sosyal medya platformunun işletmeniz için performans gösterip göstermeyeceğini belirleyen iki faktör şunlardır:
- Sosyal medya ağlarının demografik yapısı
TikTok, Z kuşağı arasında son derece popülerken, daha ileri yaş grupları artık Facebook’ta bulunabiliyor. Pinterest ise kadınları hedefleyen e-ticaret işletmeleri için büyüme sağlamada oldukça başarılı oldu. - İşletmeniz en iyi neyi uygulayabilir?
Her sosyal medya platformunun kendine has bir öğrenme süreci vardır. Her platformda birebir aynı içeriği paylaşıp hepsinde aynı ölçüde başarılı olmayı beklemek kesinlikle gerçekçi değildir.
Örneğin, Instagram’daki bazı influencer’ların 10 milyon takipçisi varken, 12-18 ay boyunca tutarlı bir şekilde paylaşım yapmalarına rağmen YouTube’da sadece 10.000 takipçileri olabiliyor.
Günün sonunda, siz ve ekibiniz belirli içerik formatlarını oluşturmada çok daha iyi olabilirsiniz. Belki de kimse kamera karşısına geçmek istemiyordur; bu durumda YouTube veya TikTok seçenekler arasından elenecektir.
Her bir sosyal medya ağında hesap açmak ne kadar cazip gelse de, her platform bir işletme için eşit yatırım getirisi (ROI) sağlamayacaktır.
Peki, bir işletme kendisi için doğru ağı nasıl seçmeli?
Hangi sosyal medya platformunu seçmelisiniz?
İşletmeniz için doğru sosyal medya platformunu seçmek istiyorsanız, takip edebileceğiniz 5 basit adım:
- 1. Adım: Hedef kitleniz kim?
- 2. Adım: Rakipleriniz neler yapıyor?
- 3. Adım: Hedefleriniz neler?
- 4. Adım: Elinizde hangi kaynaklar var?
- 5. Adım: Deneyin ve sonuçları ölçün
1. Adım: Hedef kitleniz kim?
Hedef kitlenizi net bir şekilde anlamak, başarınızı en başından belirleyecektir.
“Nişinizi bulun. Herkese satış yapmaya çalışırsanız, kimseye satış yapamazsınız.”
İdeal müşterinizi daraltarak, sosyal medya platformu seçeneklerinizi de daraltmış olursunuz.
Örnek 1: Banka CEO’larına satış yapmak isteyen bir B2B şirketi
Örneğin, orta ölçekli bankacılık ve finans şirketlerinin CEO’larına ulaşmaya çalışıyorsanız, LinkedIn doğal bir eşleşme olacaktır. LinkedIn Navigator, kurumsal şirketlerdeki yöneticileri hedeflemek için güçlü araçlara ve yeteneklere sahiptir; LinkedIn reklamları ise kitlenizi iş rollerine ve sektöre göre doğal bir şekilde hedeflemenize ve segmentlere ayırmanıza olanak tanır.
Bu, LinkedIn kullanarak orta ölçekli finans şirketlerinin CEO’larını bulabileceğiniz, onlara doğrudan ulaşabileceğiniz ve yanlış kitleye ulaşmak için reklam bütçenizi boşa harcamayacağınız anlamına gelir. LinkedIn, hedefli bir B2B satış ve iş geliştirme stratejisine sahip şirketler için biçilmiş kaftandır.
İstediğiniz kitleye ulaşmak için LinkedIn hashtag’lerini kullanmayı unutmayın.
Örnek 2: Tasarım yoga matları satan bir B2C şirketi
Öte yandan, 80 USD değerinde tasarım yoga matları satıyorsanız ve Amerika merkezli Y kuşağı kadınlarını hedefliyorsanız, Instagram yöneleceğiniz ilk platformlardan biri olabilir.
25-34 yaş grubu, Instagram’daki en büyük reklam kitlesini temsil ediyor. Fitness ile ilgili ürünler, platformda satış açısından genellikle çok iyi performans gösterir. On milyonlarca dolar kazanan koca e-ticaret markaları, tamamen Instagram üzerinde kurulmuş ve büyümüştür.
Platform ayrıca müşterilerin ürünlerinizi “satın almasına” olanak tanıyan yerleşik özelliklerin yanı sıra Instagram Stories, Reels, öne çıkanlar ve bio linkleri sunar. Bunların tümü doğrudan müşterilerinize satış yapmak için kullanılabilir; bu da Instagram’ı fiziksel ürünler için satışları artıran en güçlü platformlardan biri yapar.
Örnek 3: Video oyun uygulaması
Discord gibi bir platform bu işletmelerin her ikisi için de en iyi eşleşme olmayabilir. Discord 250 milyon kullanıcıya ulaştı ve bu büyümeyi büyük ölçüde oyun topluluğu içinde gerçekleştirdi. Ancak, bir video oyun uygulaması başlatıyorsanız, Discord gidilecek mükemmel platformdur.
Hedef kitle personası nasıl oluşturulur?
Hedef kitlenizi belirlemenin en iyi yolu mevcut müşterilerinize bakmaktır. Eğer henüz yeni başlıyorsanız, hedef müşterilerinizin nasıl görünmesi gerektiği konusunda çok spesifik olun.
Dikkate alınması gereken bazı faktörler:
- Yaş
- Cinsiyet
- Konum
- Eğitim
- Gelir düzeyleri
- Tüketim alışkanlıkları
Diğer önemli noktalar:
- İnternette nerede vakit geçiriyorlar? Örneğin, favori sosyal medya platformları hangileri? Instagram’da gezinmeyi mi seviyorlar? Yoksa Facebook hesaplarını silip sadece Twitter’da mı takılıyorlar?
- Kimlerden etkileniyorlar? Hedef kitleniz genellikle hangi markaları ve influencer’ları takip ediyor? Ve bu markalar internette nerede aktif?
İyi bir görsel persona örneği şuna benzeyebilir:
2. Adım: Rakipleriniz neler yapıyor?
Rakiplerinizin hangi platformları kullandığını ve ne durumda olduklarını kontrol etmek de stratejik bir adımdır.
Tüm rakipleriniz Twitter’da çok iyiyken Facebook’ta o kadar da başarılı değillerse, bu durum işletmeniz için de geçerli olabileceğinin açık bir göstergesidir.
Açık olmak gerekirse, bu rakiplerinizin içerik stratejisini kopyalamanız gerektiği anlamına gelmez.
Ancak, onların güçlü ve zayıf yönlerini analiz edebileceğiniz anlamına gelir. Neyi daha iyi yapabileceğinizi görebilir ve benzersiz güçlü yönlerinizden yararlanan bir plan oluşturabilirsiniz.
Örneğin, bir video prodüksiyon ajansı olduğunuzu varsayalım. YouTube’da haftada bir kez nasıl daha iyi içerik çekileceğine dair eğitimler paylaşıyorsunuz. Doğal olarak diğer tüm rakipleriniz de YouTube’da aktif.
TikTok’un iyice büyüdüğünü fark ediyorsunuz ancak rakiplerinizden hiçbiri henüz orada değil çünkü bunun sadece okul çocukları için olduğunu düşünüyorlar. Ancak, müşterilerinizle konuştuğunuzda onların da uygulamayı indirmeye başladığını fark ediyorsunuz.
Böylece video içeriklerinizi TikTok için tasarlanmış 15 saniyelik küçük eğitim kliplerine dönüştürüyorsunuz (repurpose). Bu sayede, nispeten minimum çabayla, rakipleriniz henüz oraya gelmeden hedef kitlenize ulaşmak için yeni platformlardan yararlanabilirsiniz.
Rakiplerinize bakmak, markanızı nerede ve nasıl farklılaştırabileceğinizi vurgular. Ayrıca onlara en çok hangi içeriklerin başarı getirdiğini ve bir sonraki adımda ne yapmayı planladıklarını göstererek size rekabet istihbaratı sağlar.
Rakibinizin sosyal medyadaki performansını nasıl analiz edersiniz?
- Platformda ne kadar süredir varlar?
- Ne sıklıkla paylaşım yapıyorlar?
- Ne kadar etkileşim (engagement) alıyorlar?
- Kitleleri büyüyor mu?
- Kaç takipçileri var? (Bot hesap olup olmadığını mutlaka kontrol edin).
3. Adım: Hedefleriniz neler?
Marka bilinirliğini artırmaya mı çalışıyorsunuz?
Lead generation veya B2B satışlarını artırmak mı?
Topluluk etkileşimini mi artırmak?
Ürün satmak mı?
Kitlenizi oluşturup markanızı geliştirmek mi?
Web sitenize trafik çekmek mi?
Belki de bu hedeflerin bir kombinasyonuna sahipsiniz.
Hedeflerin bir sosyal medya platformu seçmeme nasıl yardımcı olacağını merak ediyor olabilirsiniz.
Şöyle ki, belirli platformlar belirli şeyler için daha uygundur.
Örneğin, LinkedIn B2B pazarlama için harikadır.
Instagram, e-ticaret ürünleri satmak için mükemmeldir.
Hedefler bütçenizi belirler ve sosyal medya stratejinize yön verir.
Hedeflerinizi belirledikten sonra, bunları performans göstergelerine (KPI) bölmelisiniz.
Örneğin, web sitenize trafik çekmeyi seçerseniz, bu şunları içerebilir:
- Bir e-kitap indirilmesi
- Webinar kayıtları
- Bülten abonelikleri
Ardından tüm hedeflerinizi takip etmeniz gerekir.
Bu neden bu kadar önemli? İsteyeceğiniz son şey, her ay sosyal medya kanallarını geliştirmek için saatler harcayıp sadece gösteriş metriklerinden (vanity metrics) başka bir sonuç alamamaktır. Hesabınızda 10.000 takipçinizin olması, iş hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olmuyorsa bir değer katmayacaktır.
4. Adım: Elinizde hangi kaynaklar var?
Dürüst olalım; ne tür içerikleri HEM iyi HEM DE tutarlı bir şekilde oluşturabilirsiniz?
Liste içerikler (listicles) oluşturmada gerçekten iyiyseniz ve güçlü bir blogunuz varsa, Pinterest’ten buna link verip içeriğinize trafik çekebilirsiniz.
Eğer 10 kişilik bir şirketseniz ve bir kişi bile video içerik üretmekten zevk almıyor veya video kurgusu öğrenmekle ilgilenmiyorsa, YouTube’u denemenin akıllıca bir karar olduğunu düşünmüyorum.
Tweet atmak konusunda harika olduğunuzu düşünüyorsanız, bunu avantajınıza kullanın!
Bu faktörleri düşünün:
- İçeriğinizi fiilen kim oluşturacak ve paylaşacak?
Ekibinizde halihazırda hangi doğal beceriler mevcut? Avantajlarınız neler; sesli içeriklerde gerçekten iyi olan biri var mı? Ya da yazmaya tutkulu biri?
- Gerçekçi olarak kaç platformu yönetebilirsiniz?
Tutarlı bir şekilde içerik üretmenin çok çaba gerektirdiğini unutmayın. Üstelik analizlerinizi izlemeli ve hangi içeriğin iyi performans gösterdiğini görmelisiniz. Ayrıca gelen tüm DM’lere ve yorumlara yanıt vermeniz gerekir. İşlerin başında durmak çok zaman ve kaynak gerektirecektir. - İşletmenizin yeni bir kanalı öğrenmesi ne kadar zaman alacak?
Algoritmanın çalışma şekli, en iyi performansı gösterecek içerik türü… Sizi nasıl bir öğrenme süreci bekliyor; birkaç ay mı sürecek, yoksa ekibinizde halihazırda birkaç sosyal medya topluluğunu başarıyla büyütmüş biri var mı?
Ne yaparsanız yapın, tutarlı olmanız gerekir.
Sosyal medya söz konusu olduğunda, tutarlılık = sonuç demektir.
5. Adım: Deneyin ve sonuçları ölçün
Bir platforma hemen bağlı kalmanız için hiçbir neden yok. Bir platformda diğerine kıyasla anında sonuçlar görebilirsiniz.
Aslında, mümkünse 2-3 platform belirlemeli ve sonuçları test etmelisiniz.
Test edilecek sonuçlar:
- Zaman maliyeti
İçeriği oluşturmak ne kadar sürüyor? Gelecek ay ne yapacağınızı planlamak? Ardından paylaşmak ve sonuçları izlemek için harcanan zaman? - Kaynak maliyeti
İçeriği üretmek ne kadar paraya mal oluyor? Bir video editörüne veya yazarlara ödeme yapıyor musunuz? - Performans
İş hedeflerinize ne kadar ulaşıyorsunuz?
Örnek 1: Tasarım yoga matları satışı
Hedef: Satışları artırmak (her mat 80 USD)
| Zaman Maliyeti (Saatlik 50 USD) | Kaynak Maliyeti | Haftalık Toplam Maliyet | Haftalık Satış Sayısı | Platform Geliri | Platform Karı | |
| 3 saat | Haftalık 150 USD | 150 + 150 = 300 USD | 36 | 36 x 80 = 2.880 USD | 2.880 – 300 = 2.580 USD | |
| TikTok | 4 saat | Haftalık 120 USD | 200 + 120 = 320 USD | 9 | 9 x 80 = 720 USD | 720 – 320 = 400 USD |
| 2 saat | Haftalık 50 USD | 100 + 50 = 150 USD | 3 | 3 x 80 = 240 USD | 240 – 150 = 90 USD |
Bu özel örnekte, bu şirket 6 ay boyunca 3 kanalı denedi. Instagram açık ara kazanan durumunda.
Örnek 2: Biyoteknoloji konferansı için bilet satışı
Hedef: Satışları artırmak (her bilet 1.000 USD)
| Zaman Maliyeti (Saatlik 50 USD) | Kaynak Maliyeti | Haftalık Toplam Maliyet | Haftalık Satış Sayısı | Platform Geliri | Platform Karı | |
| 3 saat | Haftalık 150 USD | 150 + 150 = 300 USD | 0 | 0 USD | -300 USD | |
| 15 saat | Haftalık 750 USD | 750 + 200 = 950 USD | 9 | 9 x 1.000 = 9.000 USD | 9.000 – 950 = 8.050 USD | |
| 4 saat | Haftalık 200 USD | 200 + 200 = 450 USD | 2 | 2 x 1.000 = 2.000 USD | 2.000 – 450 = 1.650 USD |
Burada, bu şirket 6 ay boyunca 3 kanalı denedi. LinkedIn, yatırımın iki katına çıkarılması gereken kanal olduğu net bir şekilde görülüyor.
Birçok platformda sosyal medya içeriği paylaşmayı kolaylaştırmak için Kontentino gibi bir araç kullanabilirsiniz. Hatta platform üzerinde birden fazla projeyi ve markayı organize edebilirsiniz. Böylece farklı müşteriler arasında sorunsuz bir şekilde geçiş yapabilir ve tüm görsel varlıklarınızı (assets) tek bir yerde tutabilirsiniz.
Peki, hangi sosyal medya platformunu seçmeliyim?
Hikayeden çıkarılacak ders nedir? Sırf başkaları yapıyor diye TikTok veya Clubhouse gibi en son trendlere hemen atlamanıza gerek yok. Ayrıca her bir sosyal medya ağında olmanıza da gerek yok.
Her işletme farklıdır, bu nedenle bir strateji oluşturmanız ve sizin için doğru olanı seçmeniz gerekir.
Unutmayın, yarışı yavaş ve istikrarlı olan kazanır.
